• DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
  • BIST

Ayakkabı Nasıl Yapılır-Üretilir

 Ayakkabı insanoğlunun ilk ürettiği ürünlerden ve en çok ihtiyaç duyduğu giyeceklerden diyebiliriz. İklim ve doğa koşullarından korunmak için geliştirilen ayakkabı artık günümüzde çok farklı anlamlar ifade etmektedir. Bazıları için ayakkabı şıklığın ve modanın bir parçası iken, kimileri içinse sosyal statünün bir ifadesi olarak göze çarpmaktadır. Ne anlam yüklenirse yüklensin ayakkabısız bir dünya düşünmek mümkün değildir. Her gün yeni yeni türleri çıkan ayakkabılar günlük yaşantımızın ve özel anlarımızın ayrılmaz bir parçasıdır.

AYAKKABININ YAPIM AŞAMALARI

Ayakkabı üretimi teknolojinin gelişmesiyle gelişmiş makinelerde yapılmaktadır. Geleneksel ayakkabı üretimi daha çok küçük atölyelerde sürdürülmektedir. Bu yöntemde ustalığın da el becerisinin de payı büyüktür.

SAYA

Üretimin ilk aşamasının saya adı verilen ayakkabının üst kısmı yapılmaya başlanır. Bunun için büyük parçalar halindeki deriden saya oluşturacak parçalar kesiliyor, her parça için farklı kalıplar kullanılıyor, üretilecek ayakkabının türüne göre numarasını ve modeline göre bu kalıplar değişiyor. El becerisinde ustalığın devreye girdiği aşamada en önemli çalışmalardan birisi derinin çok iyi kesilmesidir. Bıçak kaldırmadan tekbir hareketle hatasız kesilmesi gerekiyor. Kesim sırasında devrinin en verimli şekilde kullanılması sağlanıyor. Deri pahalı bir malzeme olduğu için firenin en aza indirilmesi gerekiyor. Kesimde kullanılan kalıplarla bağcık delikleri açılıyor, kalemle işaretlenen kısımlar ise süs dikişlerinin yapacağı çizgiler gösteriyor. Ayakkabının modeline göre kesilen parça sayısı da değişiyor. Bazı ayakkabılar için 6, 7 parça kullanılırken, farklı modellerde bu sayı 25, 30 a kadar çıkmaktadır.

TIRAŞLAMA

Ayakkabı üretiminin ikinci aşamasında tıraşlama işlemi yapılıyor. Kesilen deri parçaları hızla dönen çarktan geçiriyor. Dikişler güncelleniyor, inceltilen kısımların dikişleri de yine ustalıkla ve maharetle yapılması gerekiyor. Ayakkabının içine de dışında olduğu gibi kesilmiş astar yerleştirilir. İki yüzeyin birbirine tutulması yapıştırıcı sayesinde oluyor. Sayanın yapılacağı son işlem topuk kısmına port burun kısmına bombe adı verilen parçalar yerleştirilmesi işlemidir. Bu parçalar sayesinde ayakkabının işlevi uzun süre koruması sağlanıyor.


Taban hazırlanırken ayak şeklindeki kalıba kalıp iç taban şeklinde hazırlanmış bu kalıba uygun çivi ile sabitlenen taban kalıba göre kesilmektedir. Taban ve sayaya yapıştırılıyor. Yalnız yapıştırıcı tam kurumadan deri kerpetenle çekilerek kenarları çivi ile tutturuyor, ayakkabının taban astarı ile sayanın birbirine yapışması için bir gün beklemek gerekiyor. Yapıştırıcı kuruduktan sonra tüm çiviler sökülüyor, geriye kalan son işlem ise ayakkabının yere basacak tabanının takılması işlemi taban olarak bir deri türü olan kösele adı verilen malzeme kullanılıyor. Bu malzeme ayakkabıya güçlü bir tutkalla yapıştırılıyor.

Ayakkabı yapımı malzemeleri

Tabanın dikilmesinden sonra bu ayakkabı bir gün daha tutkalın iyice kurmak için bekletiyor. Topukta ayakkabıya monte edildiği zaman ayakkabı hazır hale geliyor. El işçiliği ile üretilen bir ayakkabı vitrine çıkma süresi yaklaşık 2 günü buluyor. Fabrikasyon üretimde ise bu süre 6 saate kadar düşüyor. Sistemi ile üretim yapan bir fabrikada derinin kesilmesi için lazer teknolojisi kullanılıyor. Makineye yerleştirilen Deri vakumla sabitleştirici yor kesim makinesi çalışmaya başladığında bilgisayarla kontrol edilen bıçaklar devreye giriyor, bıçakların bir tabaka deri kesme süresi 30 saniye sürüyor.

Ayakkabının saya kısmı el işçiliğine olduğu gibi yine dikiş makinelerinde dikiliyor. Buna karşılık fabrikada bu işlem çok sayıda makine ile gerçekleştiriliyor. Fabrikalarda hazırlanan sayalar tutkalla kurutmak için fazla bekleniyor, baskı makineleri sayesinde sayalar önce sıcak kalıplara takılıyor daha sonra soğuk kalaba girdiğinde tutkal saniyeler içerisinde kurumuş oluyor.

Hazırlanan sayalar üretim hattına gönderiliyor, burada ayakkabının yüzü inceltilerek iç tabanı yapıştırıyor. İç tabanın sabitlenmesi için gereken çivileme işini de yine makinalar yapıyor. Ayakkabının üzerinde oluşabilen gevşeme, paslanma gibi rahatsız edecek pürüzleri makinalar sayısını temizleniyor.

Zımparadan geçirilen ayakkabılar artık tabanının takılması için hazır hale geliyor. Tutkallanan taban ve ayakkabı ısıtıcıya yerleştiriyor. Kullanılan tutkalın hızla soğuması için soğutucu kullanılıyor. Banda yerleştirilen ürünler 1 dakikadan kısa sürede soğutucudan çıkıyor.

Artık geriye son işlem kaldı. Topuğun takılması işlemi. Topuğun sabitlenmesi için çivi çakmak da yine makinelerin görevi… Karşınızda birbirinden şık ayakkabılar tezgahlarda ve raflarda sizleri bekliyor. Sağlıcakla giyin.

Bir önceki yazımız olan Araçlarda Yazın Yapılması Gereken Bakımlar başlıklı makalemizde Araç fren, Araç yaz bakımları ve balata bakımları hakkında bilgiler verilmektedir.


Sosyal Medyada Paylaşın:
İlginizi Çekebilir

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Facebook’ta Bize Destek Olun