Cumhuriyetin Değerini Bilelim

Cumhuriyetin Değerini Bilelim

Cumhuriyet, seçim sonunda yöneticilerin belirlendiği, kendini yönetecekleri halkın belirlediği kişiler aracılığı ile yönetilen devlet biçimidir. Böyle devletlerin başında belli bir süreliğine seçilen Cumhurbaşkanı bulunur. Cumhuriyet, sözlük anlamıyla halk yönetimi olarak çevrilir. Bu yönetimin değerini bilmeliyiz.

CUMHURİYETİN ÇALIŞMA ORGANLARI
Günümüzde Cumhuriyeti eşitlik ve özgürlük gibi kavramlardan başka, Devlet Başkanlığı, Yasama, Yürütme ve Yargı organları ile birlikte yorumlamak gerekir. Cumhuriyetin başı olan kişicumhurbaşkanı devlet başkanıdır. Bu kişi direkt olarak halk oyu ile veya meclis tarafından seçilir. Yasama organı olan meclisin çıkardığı kararları onaylar ya da geri gönderir. Yürütme organı olarak kabul edilen hükümet meclise karşı sorumludur ve yaptığı çalışmaların gerektiğinde hesabını verir. Yargı kanadı ise millet adına yargı hakkını kullanarak bağımsız bir şekilde adli ve idari mahkemeler oluşturur. Böylece adaleti sağlamaya çalışır. Cumhuriyet adı verilen yönetim şeklinde saydığımız bütün bu organlar birbirinden bağımsız çalışır.

TÜRKİYE’NİN CUMHURİYETE GEÇİŞİ
Türkiye’de cumhuriyet rejimi vardır. Cumhuriyetten önce padişahlık sistemi ile yani mutlakiyet adı verilen bir kişinin idaresi şeklinde yönetilmekte iken Kurtuluş Savaşı’ndan sonra Atatürk tarafından yönetim biçimi değiştirerek 29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyet yönetim biçimine geçilmiştir. Böylece anayasanın birinci maddesine Türkiye Devleti bir cumhuriyettir, maddesi konulmuş ve günümüze kadar bu korunmuştur. Daha sonra bu maddeyi Devlet şekli Cumhuriyet olduğu hakkında anayasa hükmü değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez, hükmü eklenmiştir.

Türkiye’de Türk halkı Mustafa Kemal Paşa önderliğinde 19 Mayıs 1919 tarihinde başlattığı Kurtuluş Savaşı sonucunda milli egemenliğe dayalı bir rejim özlemi ile Ankara’da 23 Nisan 1920 tarihinde Büyük Millet Meclisi toplanmış, Mustafa Kemal Paşa meclis başkanı seçilmiş, daha sonra Türk Kurtuluş Savaşı kazanılmış, Türkiye Büyük Millet Meclisi Osmanlı yönetimi olan saltanatı 1 Kasım 1922 tarihinde kaldırmıştır. Böylece cumhuriyetin temelleri atılmış, 13 Ekim’de Ankara başkent ilan edilmiş. 28 Ekim 1923 akşamında cumhuriyetin ilan edileceği kararlaştırılmış ve ertesi gün Atatürk milletvekilleri ile birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne yönetim biçimi olarak cumhuriyete geçilmesi önergesi verilmiş ve yapılan tartışmalar sonunda ülkenin yeni ismi Türkiye Cumhuriyeti Devleti olarak kabul edilmiş ve Atatürk de ilk cumhurbaşkanı olarak göreve başlamıştır. Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir, diyen büyük Atatürk halkından aldığı yönetme yetkisini en iyi şekilde kullanarak ülkeyi müreffeh günlere doğru yola çıkarmıştır.

DÜNYADA CUMHURİYETE GEÇİŞ
Cumhuriyet rejimi dünyada ilk defa Amerika Birleşik Devletleri’nde 4 Temmuz 1776 tarihinde benimsenmiş, sonra da Fransa’da 1789 da ilan edilmiş ve diğer dünya ülkeleri tarafından benimsenmiş olan halk yönetim biçimidir.
Demokrasiye inanan insanların en ideal ve demokratik yönetim aracının cumhuriyet olduğunu, böylece çok partili bir siyasi hayatta seçimlerle iş başına gelen ve bu şekilde seçilen kişilerin oluşturduğu kanunlara riayet ettiği, tarafsız ve hiç kimseye ayrıcalık tanımayan yönetim biçimi olarak süregelmiştir. Şekil ve usul olarak demokrasiyi, eşitliği ve özgürlüğü ifade eden Cumhuriyet bazı ülkelerde maalesef uygulamada farklılıklar göstermektedir. Örneğin, Rusya olarak bilinen daha önceki adı Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği adı verilen ülkenin yönetimi ile Amerika’daki yönetim olan cumhuriyet arasında çok farklar vardır. İkisinin adı da cumhuriyettir ama birisi gerçekten tam eşitlik, özgürlük ifade ederken Rusya’daki kapalı bir rejim olan komünizm idaresini devam ettiren adı Cumhuriyet yönetimi olan bir sistemdir.

 Arama motorlarına cumhuriyet yazınca; cumhuriyet altını, üniversitesi, lisesi, gazetesi… en başta çıkması beni çok utandırdı ve düşündürdü. Oysa gerçek olan yönetim biçimi değil miydi? Bu kadar maddeci bir sisteme geçtiysek adı da artık materyalizm olsun bitsin.

Bir önceki yazımız olan Teknolojinin Kaçınılmaz Kazığı başlıklı makalemizde İlk çıkan cep telefonları ve TÜKETİM ÇILGINLIĞININ MALİYETİ hakkında bilgiler verilmektedir.


Sosyal Medyada Paylaşın:
İlginizi Çekebilir

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

FACEBOOK SAYFAMIZ