Fıkralar Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Fıkralar Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Nükteli, kısa, özlü anlatımı olan; en önemlisi hem güldüren hem de düşündüren öykülere fıkra adı verilir. Fıkranın sadece bu anlamı yoktur; insanlar konuşurken başından geçen komik olayları anlatırken de ‘anekdot’ adı verilen fıkralara başvururlar. Bunlar da gerçekçi fıkralardır. Fıkra anlatımı nasıl olmalıdır Bu kısa, komik, özlü, nükteli hikayeler insanların psikolojisini düzeltmek için de bulunmaz bir […]

Nükteli, kısa, özlü anlatımı olan; en önemlisi hem güldüren hem de düşündüren öykülere fıkra adı verilir. Fıkranın sadece bu anlamı yoktur; insanlar konuşurken başından geçen komik olayları anlatırken de ‘anekdot’ adı verilen fıkralara başvururlar. Bunlar da gerçekçi fıkralardır.

Fıkra anlatımı nasıl olmalıdır

Bu kısa, komik, özlü, nükteli hikayeler insanların psikolojisini düzeltmek için de bulunmaz bir fırsattır. Ancak zamanı ve söylenecek sözün yerinde olması gerekir.

İletişime geçmek, insanlarla muhabbet etmek için, başlangıç yapmak için fıkralara da başvurulabilir. Çünkü bizim toplumumuzun sohbete, iletişime geçebilmesi için, gülmesi, dikkat çekmesi, konuya dahil olması; incelik ve zeka gerektiren fıkralar aracılığı ile daha hızlı olmaktadır.

Şu gerçek göz ardı edilmemelidir. Güncel olmayan, konuya uymayan, herkesin bildiği bir fıkra işe yarayacağı yerde çok kötü bir sonuç verebilir. Bir başka önemli konu ise, ‘bitirici cümle’ olarak kabul edilen mesajın verildiği, fıkranın özü tam yerinde, vurgu ve tonlama en ideal şekilde yansıtılmalıdır.

Fıkranın etkisinin kalıcı olması için dinleyicinin odaklandığı, duymak istediklerinin kıvama geldiği anda, beklenen cümle atılmalıdır.

Kısa eğlenceli komik fıkralar

Fıkrayı gereksiz yere uzatmak dinleyicilerin sıkar, o zaman tadı kaçar ve yapacağınız espri anlamını yitirir. Elinizden geldiğince kısa ve öz bir şekilde anlatılmalıdır. Fıkranın kalıcı olması için evrensellik içeren ögeler ile süslenmesi gerekir. Bizde Nasrettin Hoca, Temel-Dursun fıkraları bunlara en güzel örnek olarak söylenebilir. Saçma sapan (absürt) fıkralar ile karşınızdakini hem sıkarsanız hem de rezil duruma düşebilirsiniz. Kalıcılığı olmayan fıkralar kısa süre içerisinde hem unutulur hem de zevk vermez. Anlatılan anekdotun içinde felsefik bir anlam bulunmalıdır yani dinleyenin kafasına çivi çakar gibi verilmek. İstenen mesajı kalıcı kılmak felsefik mesajlar içermesi ile mümkün olur.

BUNU DA OKUMALISINIZ!  Kısa komik fıkralar

Fıkra nasıl yazılır

Bu iş biraz meziyet gerektirir, yani fırka kurgulamak için hem kelime dağarcığı hem de zeka ilişkisi olmazsa olmaz. Olaylar ironik bir şekilde çelişkiler, tezatlıklar ve toplumda aksayan yönlerin dile getirilmesi için hikayeleştirilmelidir. Aksi durumda, olayların normal seyrinde gittiği bir hikaye dizisi ne dinleyici bulur, ne de kalıcı olur. Hatta buna fıkra bile demek komiklik sayılır.

Fıkra iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde dinleyici odaklama, yani olayın içine dahil etme buraya hazırlık aşaması denir. İkinci bölümde ise vuruş dediğimiz (konunun) lafın yerine konulması kısmıdır.

1. bölüm, hazırlık aşamasında dinleyici zihinsel bir istikamete doğru çekilir, yani odaklanır, fıkrayı merak eder, sonucunu dört gözle bekler.

2. bölüm, sizin vuruş yapmanız için, karşı tarafın sinir boşalması yaşaması ve gülmesi için beklenen kelime ya da cümlelerin söylediği kısım vuruş bölümüdür.

Aslında fıkrada dinleyicilerden ‘ters köşe’ diye tabir edilen beklediği, hatta hiç tahmin etmediği bir sonucu tezahür etmelidir.

Fıkra yazabilmek için, yazan kişinin felsefik düşünme becerisi; dinleyicinin eğlenmesi, gülmesi, sinirlerinin boşalması için mutlaka en üst seviyede olması gerekir. Tarihte okuduğumuz bütün filozofların nüktedan oldukları tesadüfi değildir.

iletişim becerileri

Fıkra dinlerken nelere dikkat edilir

Dinlemek bir kültürdür. İster bir fıkrayı, isterseniz karşınızda bilimsel bir konuda sunum yapan konuşmacıyı veya sıradan bir insanın anlattığı günlük olayları. Belli bir kültür seviyesine ulaşan insanlar bir şeyler anlatan insanın dinlenmesi gerektiğini bilir. Bu bağlamda dinlemenin ne kadar önemli bir meziyet olduğunu bilir. Fıkra dinlerken de belli başlı adab-ı muaşeret kurallarını bilmeli ve ona göre hareket etmeliyiz.

BUNU DA OKUMALISINIZ!  Avrupa Birliği Zırvası

Fıkra dinlerken…

Nezaket içerisinde dinlemeliyiz.

  • Fıkra anlatan kişi rencide edilmemeli, “Ben bu fıkrayı zaten biliyorum, ben senden daha iyi anlatırım.” gibi terbiyesizlik yapılmamalıdır.
  • Mizah anlayışı gereği anlatanın dikkati dağıtılmamalı, fıkra sonuna kadar dinlenmelidir.
  • Anlamak için belli zeka birikimi olması şarttır, yeterli zekaya sahip olmak isteyen insan bol bol fıkra dinlemeli ama bunu yaparken de anlamadığında başkalarının güldüğü fıkralara anlıyormuş gibi yapıp gülmeye çalışmamalıdır.
  • Herhangi bir arkadaşımızın anlattığı ve çok beğendiği fıkrayı “Hadi bir kere daha anlat!” gibi cümlelerle kendinizi rezil duruma düşürmeyin.
  • Anlatmanın ve dinlemenin yeri zamanı olmalıdır; her zaman, her ortamda veya aklınıza geldiği zaman durup dururken güzel fıkra anlatan birisine “Hadi bir fıkra anlat da dinleyelim.” gibi cümleler sarf etmeyin.

Nasıl fıkra anlatılır

Sanatçı, mesleğinde zirve yapmış kişidir. Biz de fazla abartmadan fıkra anlatan kişinin bir sanatçı olduğunu söylemeliyiz. Nasıl fıkra anlatılır bir kaç tüyo verelim, siz de sanatçılık yolunda ilerlemek isterseniz bu ipuçlarından faydalanabilirsiniz.

  • Fıkra anlatırsanız ve karşımızdakiler gülmüyorsa sakın ola fıkrayı açıklamaya çalışmayın.
  • Yemeğinizin tuzu eksikse içine tuz eklersiniz, fıkra da sohbetin tuzu biberidir. Sohbete renk gelmesi, güzelleşmesi için yerinde, kıvamında bir fıkra anlatmalısınız.
  • “Nasıl fıkra yazılır” kısmında izah ettiğimiz aşamalar unutulmamalıdır. Hazırlık aşamasında dinleyicileri motivasyon, odaklama, konuya dahil etme sürecine çekmelisiniz. Sonuç bölümünde ‘vuruş’ adı verdiğimiz; herkesin gülmesi, düşünmesi, ters köşe olması gereken, taşın gediğe konulduğu kısım en iyi şekilde ifade edilmelidir.
  • Fıkra anlatırken bulunduğunuz toplumdaki kişilerin dini, mezhebi, etnik grubu, cinsiyeti dikkate alınarak hareket edilmelidir. Yani insanları rencide edecek fıkralardan kaçınmalısınız.
  • Kendi anlattığınız fıkraya önce kendiniz gülmeyin!
  • Yanlış yerde, yanlış kişiye yerli yersiz fıkra anlatmaya kalkmayın!
  • Hangi fıkrayı kime anladığınızı unutmayın! Yani daha önce anlattığınız fıkrayı aynı kişiye tekrarlamaya çalışmayın!
  • Daha önce anlattığınız, çok beğenilen bir fıkra genel kabul gördü ve tekrar anlatmanız isteniyorsa, uzatmadan kısaca anlatılabilir.
  • İyi bir fıkra anlatıcısı fıkranın arasına kendi tecrübelerinden, anılarından serpiştirerek olayın renklenmesine, fıkranın güzelleşmesine katkı sağlar.
BUNU DA OKUMALISINIZ!  70-80’lerin Unutulmaz Şarkıları

Bir önceki yazımız olan Yaz Tatili Nasıl Değerlendirilir başlıklı makalemizde Yağmur Ezgi Şahin, Yağmur gibi fıkralar ve yaz tatili anıları hakkında bilgiler verilmektedir.


Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?