İslamiyet Öncesi Türk Devletlerinin Özellikleri

İslamiyet Öncesi Türk Devletlerinin Özellikleri

İnsanlığın varoluşundan günümüze kadar farklı isimler altında Türkler tarih sahnesinde hep var olmuşlardır. Bugün de aynı şekilde isimleri farklı olan ülkeler Dünya üzerinde Türk varlığını devam ettirmeye çalışıyorlar. Peki İslamiyet öncesinde yaşayan Türk Devletleri hakkında ne biliyoruz, ilk yazıyı kullanan hangileri, nasıl eğlenirlerdi, dini inançları nasıldı… Gelin hep birlikte tarihe bir yolculuğa çıkalım, atalarımızı yakından […]

İnsanlığın varoluşundan günümüze kadar farklı isimler altında Türkler tarih sahnesinde hep var olmuşlardır. Bugün de aynı şekilde isimleri farklı olan ülkeler Dünya üzerinde Türk varlığını devam ettirmeye çalışıyorlar. Peki İslamiyet öncesinde yaşayan Türk Devletleri hakkında ne biliyoruz, ilk yazıyı kullanan hangileri, nasıl eğlenirlerdi, dini inançları nasıldı… Gelin hep birlikte tarihe bir yolculuğa çıkalım, atalarımızı yakından tanıyalım.

  • Tarihte Türk kelimesini siyasi bir isim olarak ilk kez Göktürkler kullanmıştır.
  • Türk adından, ilk Çin kaynaklarında bahsedilmiştir.
  • Coğrafi bir terim olarak Türkiye kelimesi ilk kez Bizans kaynaklarında geçmektedir.
  • En geniş şekli ile Türklerin anayurdu Orta Asya. Tarihte bilinen ilk Türk topluluğu İskitler.
  • Tarihte bilinen ilk Türk devleti Asya Hun (Büyük Hun Devleti)
  • İslamiyeti benimseyen ilk Türk boyu Karahanlılar.
  • Türk boylarını İlk kez tek çatı altında toplayarak Türk siyasi birliğini sağlayan devlet Asya Hun devletidir.
  • Tomris Hatun dünyanın ilk kadın hükümdarı olarak kabul edilmektedir.
  • Arap Müslümanlarla mücadele ederek bölgenin Araplaşmasını engelleyen Türk devletleri Türgişler ve Hazarlar.
  • Atı evcilleştiren ilk topluluk İskitler.
  • İslamiyet öncesi Türk topluluklarında devlete el, il isimleri verilirdi.
  • İstanbul’u kuşatan ilk Türk devleti Avarlar.
  • Kavimler Göçü’nün sonucunda İlkçağ sona ermiş Ortaçağ başlamıştır.
  • Avrupa’da kurulan ilk Türk devleti Avrupa Hun devleti.
  • Avrupa Hun devleti en parlak dönemini Atilla zamanında yaşamıştır. Atilla, Hristiyanlar tarafından ‘Tanrının Kırbacı olarak nitelendirilmiştir.
  • Almanların Nibelungen Destanı’nda Atilla’dan bahsedilmektedir.
  • Bizans İmparatorluğu ile Margos ve Anatolios anlaşmaları imzalayan Türk Avrupa Hun imparatoru Atilla’dır.
  • İskitler ordularında Amazon adı verilen kadın askerler bulundurmuşlardır.
  • İskitlerin en önemli hükümdarı Alper Tunga. Firdevsi, Şehname adlı eserinde Alper Tunga bahsedilmiştir.
  • Çin Seddi Asya Hun devletlerinin akınlarını önlemek amacıyla yapılmıştır. Çin imparatoru, üzerine yapılan akınlardan dolayı Çin Seddi’ni yaptırmıştır.
  • Asya Hun Devleti’nin en parlak dönemi Mete Han zamanındadır. Mete Han’ın tahta çıkış tarihi Milattan Önce 209 olup Türkiye Cumhuriyeti Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nın kuruluş tarihi olarak kabul edilmektedir.
  • Oğuz Kağan Destanı’nda Oğuz Han olarak bahsedilen ünlü Hun hükümdarı Mete Han. Vatan kavramı ilk kez Metehan döneminde bahsedilmiştir. Onlu askeri sistem, ıslıklı oku Metehan bulmuştur. Tarihteki ilk düzenli ordu Metehan döneminde oluşturulmuştur.
  • Göktürkler zamanında Kutluk Kağan önderliğinde bağımsızlıklarına kavuşmuşlardır. En parlak dönemi Bilge Kağan döneminde yaşamıştır.
  • Tonyukuk Türk tarihinin ilk veziri olarak kabul edilmiştir. Kültigin vezir Tonyukuk adına Göktürk Orhun Abideleri’ni dikmiştir. Yani Orhun Abideleri ilk yazılı belge sayılmıştır.
  • Yazıyı ilk kez kullanan Türk devleti Göktürkler. Orta Asya’da en geniş sınırlara ulaşan ve Türk alfabesi olan Göktürk. Orhun alfabesini oluşturmuşlardır.
  • İlk kez yazılı hale getiren devlet Uygulardır. Yerleşik hayata geçen ilk Uygurlar. Uygurlar Maniheizm ve Budizm dinini kabul etmişlerdir. Mimari eserler bırakan ilk Türk devleti Uygulardır. Geniş çaplı tarım faaliyetleri ile uğraşan Türk devleti kuran Uygurlar. Öğretmenlerin Yahşi adını vermişlerdir. Kendilerine ait Uygur Alfabesini oluşturmuşlardır.
  • Malazgirt Savaşı’nda Peçenekler taraf değiştirerek savaşı Büyük Selçuklu’nun kazanmasını sağlamıştır.
  • İslam ordusu ile savaşan ilk devlet Hazarlar.
  • İstanbul’u kuşatan Türk topluluğu Bulgarlar. İtil Bulgarları İslamiyeti kabul etmişlerdir. Türkler arasında İslamiyet’in devlet dini olarak benimseyen ilk İtil Bulgarları. Tarihine ait ilk araştırmaları başlatan topluluk adıdır.
  • Dünyadaki ilk Türkoloji Enstitüsü’nü 1870’de Budapeşte’de Macarlar açmıştır. İlk kez para bastıran Türk devleti Türgişler. Türgişlerin bilinen ilk hükümdarı Tarkan. Tarkan kendi adına para bastıran ilk Türk hükümdarı.
  • Kıpçaklardan sonra yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğu Türgişlerdir.
  • Moğollara itaat eden Kırgızlardır.
  • Müslüman Türk topluluğu Karluklar. Hıristiyanlığı kabul eden ilk Türk topluluğu Avarlardır. Avrupa’ya üzengi ve kılıcını tanıtan, hakimiyeti altına girip onları itaat eden ilk Türk devleti Avarlardır. Kırgızlar Orta Asya’da egemenlik kuran son Türk boyudur.
  • Kıpçakların sarı saçlı ve mavi ya da yeşil göz oldukları bilinir. Bu yüzden Türk boyları içinde en yakışıklı olarak kabul edilir.
  • Oğuzlar 5. yüzyılın sonuna doğru İslamiyeti kabul etmişlerdir. Avrupa’ya giden Oğuz boyları Bizans ordusunda paralı asker olarak görev yapmışlardır.
  • Göç ve Türeyiş destanları Uygurlara aittir, hikayeleri aittir. Oğuz Kağan destanı Asya Hun Devleti’ne aittir.
  • Hükümdarların erkek çocuklarına Tigin adı verildi.
Yazıyı ilk kez kullanan Göktürkler

Türk devletlerinde yönetim-adalet

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde Son Söz hükümdara ait olduğundan kurultay sadece bir danışma meclisi özelliğine sahiptir. İslamiyet öncesi Türk devletlerinde kurultaya katılma hakkı olanlara Toygun denirdi. İslamiyet öncesi çekirdek aile görüldüğü ve ataerkil toplumunun ön planda olduğu Türk toplumunda yani tek eşlilik söz konusudur. Türk devletlerinde ekonomik hayatın temeli hayvancılığa dayanıyor. Hayvancılığa bağlı olarak dokumacılık gelişmiştir. Yerleşik hayata geçirdikten sonra tarım önem kazanmıştır. İslamiyet öncesi Türk devletlerinde insanların oda şeklinde yapılmasına dikkat edilmiştir. Kazakistan’da Issık gölü yakınlarında rastlanır. Kurgan’da bulunan en önemli eser altın elbiseli adam zırhıdır. Günümüzde Rusya’da Ermitaj Müzesi’nde sergilenmektedir. Bunlara ait olduğu sanılan Kurgan’da dünyanın en eski halısı olarak kabul edilen pazırık halısı çıkarılmıştır. Bu konuda yine Ermitaj Müzesi çevresinde dikilen küçük heykelcikler en bal bal ham ve din adamına verilen addır.

BUNU DA OKUMALISINIZ>>>  SÜPER GÜÇ OLABİLİRSİNİZ

Türk devletlerinde siyasal ve sosyal hayat

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde siyasal ve sosyal hayat TÖRE adı verilen yazısız hukuk kurallarına göre düzenlenmiştir. Gelenek ve görenek kurallara uymak zorundadır. İslamiyet öncesi Türklerde törenin güç kaynağı var. Başkanlığını kağanın yaptığı yüksek mahkeme var. İslamiyet öncesi Türklerde acil suçları ise yargıç idaresindeki mahkemeler bakar. Kağıt ve matbaayı kullanan ilk Türk devleti Uygurlardır.

Türk devletlerinde bilim

İslamiyet öncesi Türk devletleri astronomi ve tıp alanında ilerlemişlerdir. Türklerin kullandığı takvimler 12 Hayvanlı Türk Takvimi. Astronomide, mumyacılık yapmaları tıp alanında ilerlediklerini göstermektedir. Ünlü bilim adamları Uygur metinlerinden hareketle Türk adına ‘güçlü ve kuvvetli’ anlamını yüklemişlerdir. Türklerin yeryüzünde ilk var olduğu yer olarak kabul edilen ve Bilge Kağan’ın Orhun Kitabeleri’nde Türk memleketi olarak kabul edilen ünlü şehir, bugün Moğolistan’daki Ötüken’dir. 

Bir önceki yazımız olan Pamuklu Bez Çanta İmalatı Artıyor başlıklı makalemizde bez çanta üreticisi, bezden çanta ve pamuklu bez çantalar hakkında bilgiler verilmektedir.

] }

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?