Maddelerde Isı Alış-Verişi

Maddelerde Isı Alış-Verişi

Her maddenin, bulunduğu ortama göre belli bir ısısı vardır. İki nesne birbirine temas ettirildiğini zaman aralarında ısı geçişi olur. Bu duruma fizik kanunlarına göre ısı alışverişi adı verilir. Burada esas amaç, ısının dengesini sağlamaktır. İki madde arasındaki ısı eşitlenince ye kadar ısı alışverişi devam etmektedir. Isı alışverişi esnasında sıcaktan soğuğa doğru bir geçiş olur. Yani […]

Her maddenin, bulunduğu ortama göre belli bir ısısı vardır. İki nesne birbirine temas ettirildiğini zaman aralarında ısı geçişi olur. Bu duruma fizik kanunlarına göre ısı alışverişi adı verilir. Burada esas amaç, ısının dengesini sağlamaktır.

İki madde arasındaki ısı eşitlenince ye kadar ısı alışverişi devam etmektedir. Isı alışverişi esnasında sıcaktan soğuğa doğru bir geçiş olur. Yani 2 madde birbirlerine ısı geçirecekse soğuk olan ısınır. Bu ısıyı sıcak maddeden alır ve orta noktada buluşurlar.

Örneğin, iki farklı madde düşünelim. Bir tanesi 70 derece, diğeri de 50 derece olsun. İkisini karıştırdığımızda ikisinin ortalaması ısı elde edilir. Yani 70 artı 50 eşittir 120 yapar. İkiye böldüğünüz zaman ortalama ısısı 60 santigrat derece olur. Bu durum hem sıvılar, hem katılar, hem de gazlar için geçerlidir. Ancak geçişler maddenin yapısına ve özelliklerine göre değişkenlik gösterir.

Bazı maddeler iletken özelliği fazla olduğu için hızlı geçiş sağlar, bazıları iletken özelliği çok düşük olması sebebiyle yavaş ısı alışverişine maruz kalır.

Isı alışverişi nasıl olur

Maddelerde ısı alışverişi konusunu biraz daha basitleştirerek anlatmak gerekirse; cisimler arasındaki ısı geçişine ısı alışverişi adı verilir. Maddeler birbirleri ile temas etmesi sonucunda; ısısı yüksek olanın, düşük olana ısı iletmesi olayına maddelerde ısı alışverişi adı verilmektedir.

Prensip olarak her zaman sıcaklığı yüksek olan, soğuk olan cisme ısı geçişi sağlar. Bu olayın orta noktada buluşmasına kadar geçiş devam eder.

BUNU DA OKUMALISINIZ>>>  Cümle Bilgisi - Kelime Bilgisi - Hece Bilgisi Videolu Konu Anlatımı

Örnek olarak; 2 su bardağının sıcak ve soğuk suyla dolu olduğunu farzedelim. Birbirlerine temas etmezlerse ısı geçişi olmaz. Doğrudan temas ya da iki bardağın ortak bir kapta buluşması ısı geçişinin hızlanmasına sebebiyet verecektir.

Sevgili öğrenciler, ısı alışverişi nasıl olur sorusuna anlaşılır örneklerle cevap vermeye çalıştık konu ileriki dönemlerde ortaokul ve lise yıllarında biraz daha ayrıntılı şekilde işlenecektir. Yani formüller devreye girecek, işlemler yapılacak, nesnelerde ısı alışverişi konusu en iyi şekilde öğretilecektir.

Nesnelerde ısı alışverişi

Kış mevsiminde herhangi bir yerde bir sandalyeye metal ya da ahşap olsun oturmak zorunda kaldığınız olmuştur. Kış aylarında normal oda sıcaklığında olan bir sandalye bize özellikle metal olanları plastik ya da tahta sandalyelere göre daha soğuk gibi gelmiştir. Aslında sandalyelerin birbirinden sıcaklık olarak hiçbir farkı yoktur. Peki metal olan sandalyenin bize daha soğuk gibi gelmesinin sebebi nedir, hiç merak ettiniz mi? Gelin hep birlikte bu sorunun cevabını bulmaya çalışalım.

İnsanın vücut ısısı normalde 37 santigrat derece civarındadır. Kış aylarında ise vücut ısısı oda ısısından çok daha yüksek olur. Bu sebeple oda ısısındaki herhangi bir nesneye dokunduğumuzda vücut ısımızın dokunduğumuz nesneye geçtiğini biliyor musunuz?

Sandalye örneğinde olduğu gibi bir nesne vücudumuza ne kadar çok ısı veriyorsa ya da yüksek ısısı olandan çekiyorsa bu ısı alışverişi sebebiyle aradaki hızlı akıştan dolayı bize metal olan daha soğuk gelir. Metal olan nesneler, plastikten veya tahtadan olan nesnelerden daha hızlı çektiklerinden dolayı vücudumuzun sıcaklığını daha hızlı çekerler. Dolayısıyla bu maddelerden yapılan araç gereçlere dokunduğunuz zaman onları daha soğuk gibi düşünür ve öyle algılarız.

Isı alışverişi nasıl olur

Günlük hayatta bol bol örnekleri bizzat yaşarız gözlemleriz. Örneğin çocuklara kış aylarında su içirmek isteyen anneler soğuk suyun içine bir miktar sıcak su koyarlar. Sebebi, yukarıda anlattığımız olayın günlük bir yaşantı örneğidir. Sıcak hemen soğuk madde ile temasa geçer ve suyun sıcaklığı çocuğun ağzını yapmayacak seviyeye düşürülür.

BUNU DA OKUMALISINIZ>>>  Üslü Sayıların Kolay Çözüm Yolları

Aynı örnek mama yapımı için de geçerlidir. Mama pişiren anne suyun yardımı ile bu sefer biberonun içine su dökmeden, sıcak biberonu soğuk suyun içinde bekleterek içme kıvamına getirmeye çalışır. Benzer şekilde biberonun içindeki sıcaklık soğuk suya geçiş yapar. Dolayısıyla ısısı düşüşe geçer, anne el yordamı ile çocuğun biberonun içindeki mamanın sıcaklığını içilebilecek seviyeye kadar düşürür. Bu olay da nesnelerde ısı alışverişine en güzel örnek olarak söylenebilir.

Bir önceki yazımız olan Duyu Organlarımız Konu Anlatımı başlıklı makalemizde Burun sağlığı, Duyu Organlarımız Videolu Konu Anlatımı ve Göz nasıl korunur hakkında bilgiler verilmektedir.


Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?