• DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
  • BIST
Mumun Sönmesindeki Gizem

Mumun Sönmesindeki Gizem

 İnsanlar hayatları boyunca en az bir defa mum üflemişlerdir diye düşünüyorum. Eğer  hiç üflemediyseniz rüzgarda da kalmadınız mı? Rüzgarda kaldığınız bir gecede elektrikler kesildiyse ve mumla aydınlanmak zorunda kaldıysanız herhalde rüzgar mumunuzu söndürmüştür.

 Günümüz çocuklarının pek elektriksiz karanlık bir ortamda kaldıklarını sanmıyorum ama en azından doğum günlerinde mum üflemişlerdir. Üfleyerek mum daha fazla hava girdiği halde neden söner. Dikkatinizi çekmek istiyorum üflerken veya rüzgar mumu söndürürken de hava geliyor. Yani havanın içinde oksijen var, oksijen ateşi söndürmez, tam tersine ateşin tutuşmasına daha hızlı yanmasına yardımcı olur. Peki bu iş nasıl oluyor hiç merak ettiniz mi? Şimdi bu ilginç bilmeceyi çözmeye çalışalım.

Mumun Gizemi

Nevton yasasını bilmeyen yoktur sanırım. Yine bilmeyenler için kısaca anlatmak gerekirse; sıcak bir cisimle çevresindeki hava arasındaki sıcaklık farkı ne kadar fazla olursa, o cisim o kadar çabuk soğur. Çay bardağının içindeki kaşığın soğumasının sebebini de bu yasa ile açıklayabiliriz. Çayımızı veya sıcak bir başka içeceğinizin çabuk soğuması için bazen üfleriz. İşte üflediğim zaman etrafını çeviren sıcak havanın daha da soğuk bir hava almasını sağlamak için bahsettiğimiz sıvılar daha çabuk soğumaya başlıyorlar.

Newtonun bu durumu araştırması, geniş yüzeyli cisimlerin alanı büyüdükçe soğuma hızı artmaya başladığını keşfetmiştir. İşte bardaktaki ya da fincandaki sıcak içeceğin hızlı soğumasının sebebi bununla açıklanabilir.

Peki, Nevton yasasındaki gibi mum ve yanan parafinin tutuşma derecesinin altına düşürmek için yani parafin buharın yanmayacak sıcaklıkta tutulması için muma üflediği zaman mum alevinin etrafını kaplayan sıcak havanın soğuk havaya bırakır. Parafin buharının küresel biçimde bozulmasına yani alevin kendisinden bahsetmiyoruz. Parafinin yüzey alanının artmasını gözleminden bahsediyoruz.

Basit bir geometri işlemi sayesinde belirgin bir iç yüzey alanın minimum olan şeklin küre biçiminde olduğunu herkes bilmektedir. Bu durumda demek oluyor ki küresel olarak bozulma olması durumunda yüzey alanı artacak. Bu da havadaki soğumayı dondurmaya başlayacaktır.

Bahsettiğimiz son özellik örneği, kömürün tutulabilmesi veya sıcak hava kullanılarak boyaların renklerin elde edilmesi için soyunması gibi işlemlerde kullanılabilir. Bu işleme sıcak havalı soyucu adı verilmektedir. Bu tür mekanizmalar artık günümüzde bütün dükkanlarda satılmaktadır.

Bir önceki yazımız olan Beynimiz Nasıl Çalışır başlıklı makalemizde Beyin Çalıştıran Eksersizler, Beyin jimnastiği yapma ve Beynimizdeki lobların geliştirilmesi hakkında bilgiler verilmektedir.


Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Facebook’ta Bize Destek Olun