‘Pıngıdık’ Geleneği Finike’de Yaşatılmaya Çalışılıyor

‘Pıngıdık’ Geleneği Finike’de Yaşatılmaya Çalışılıyor

Antalya Finike ilçesi’ne bağlı Göktürk Mahallesi de gençlerin ergenliğe girmesi olarak adlandırılan ‘erginlenme ritüeli’ de kabul edilen ‘pıngıdık’ geleneğini yaşatmak için mücadele ediyorlar. Bu güzel gelenek her sene nevruzla birlikte yapılmaya çalışılıyor. Mahalle nüfusunun giderek azalması ile bu gelenek de biraz kutlanma ve düzenleme zamanlamasına ihtiyaç duyuldu. Herkesin 15 tatilde buluşabileceği sömestr tatiline alındı. Bu güzel geleneğimizde ergenlik çağına giren gençler ile yetişkinlerin arasında amansız bir rekabeti yansıtan eğlencede mahalle halkının birlik, dirlik ve baharı hoşça karşılama düşüncesi yatıyor. Acıyı, sevgiyi, bereketi ve bölüşmeyi içeren güzel bir oyun olduğunu öğreniyoruz. Bu, Anadolu geleneğinin en güzel tarafı bütün mahallenin kocaman bir tiyatro sahnesinde buluşmasını öngörüyor.

Teknolojinin hızla gelişmesi ile Anadolu’daki kültür unsurlarının birer birer terk edilmeye çalışıldığı son dönemde bazı yörelerimizde hâlâ geleneklerimizi sürdürme çalışması dikkatlerden kaçmıyor. 

Pıngıdık nasıl oynanır

‘Pıngıdık’ oynamak için gençler önceden hazırlıklar yapıyor. Çalışma hayatının zorluklarından dolayı çok gencin dışarıda olması sebebiyle katılamadığı bu güzel gelenekte ergenlik dönemine girmiş olan erkekler bir araya gelerek yapacakları işleri konuşuyorlar. ‘Pıngıdık’ yapılacak olan delikanlıya siyah bir keçi postu giydirilerek yüzü de simsiyah boyanıyor.  ‘Pıngıdık’ adı verilen gencin tam önünde bereketi sembolize eden ucuna çan takılmış bir sopa, uçlarında zil bulunan başka bir sopa bağlanıyor. Genç orada beklerken havanın karanlık kararmasıyla birlikte merkezi bir yerde büyük bir ateş yakılıyor. Bu ateşin adına da Dirlik Ateşi veriliyor. Bütün köyün genç kızları da başlarına kırmızı eşarp takarak aynı zamanda ocakların da yakarak ocakların başına oturuyor. Bu esnada ‘pıngıdık’ adı verilen genç elindeki tenekeleri çala çala arkasındaki gençlerle birlikte evleri dolaşıyor. Bütün evlerden imkanları nispetinde tuz, un, susam, ekmek… ne bulursa elindeki teneke toplayıp ateşin getiriyor.

İşin ilginç olan tarafı da genç kızlar tarafından pişirilerek ve ‘pıngıdak’ tarafından toplanıp ateş başına getirilen her türlü nevale yetişkin insanlar tarafından çalınmaması için köyün gençleri tarafından nöbetleşe bekleniyor. Eğer yetişkinler ekmek çalmaya teşebbüs ederse bu zaman diliminde gençlerin tepkisiyle karşılaşıyorlar. Gençler ekmek çalmaya çalışan yetişkini yakalayarak ona engel oluyor.


Pıngıdık nedir

Bölüşmeyi, paylaşmay,ı birlikte kaynaşmayı sembolize eden ‘pıngıdak’ sonrasında ise toplanan ekmekler bütün köy halkı ile birlikte ikram edilerek yeniliyor. Gecenin ilerleyen saatlerinde artan her türlü nevale köyün gençlere tarafından ihtiyacı olanlara kapı kapı dolaşarak paylaştırılıyor.
Göktürk mahalle muhtarı İsmail Aydın Taş, bu ‘Geleneğin sürdürülmesi için elimizden gelen çabayı sağlayacağız, buna benzer farklı uygulamalar Anadolu’nun her köşesinde varmış, fakat zaman içinde kaybolmuşlar. Biz elimizden geldiğince bu güzel geleneğimizi yaşatmaya çalışacağız.’ diye düşüncelerini aktardı.

Mahallenin bir başka sakini ise, ‘pıngıdık’ oyunu ta Orta Asya’dan taşınarak Anadolu’ya getirildiğini, uygarlık göçleri ile birlikte Anadolu’da kadim geleneklerle sentezleyerek bir kalıba büründüğünü, dile getirdi. Dünyada buna benzer özgün ritüellerin fazla kalmadığını dile getiren kişi, erginlenmenin sergilendiği güzel bir gelenek olduğunu vurguladı.

Mahalle sakinlerinden bir başkası da ‘pıngıdık’ geleneği sayesinde genç, yaşlı, kadın, erkek herkesin paylaşma duygusunu sürdürdüğünü, amaçlarının ‘çok olandan alarak, az olan kişiye eşit şekilde paylaştırmak’ olduğunu vurguladı. ‘Şahman’ adı verilen ateşin çevresinde toplanarak yapılan bu birlik, beraberlik coşkusu, pişirilen ekmekler köyümüze gelen diğer insanlarla paylaşılarak, hatta ateşimizin yanına gelemeyenlerin bizzat evlerine gidilerek yine paylaşma, birlik ruhunun yaşatılmaya çalışıldığını vurguladı.

Bir önceki yazımız olan Feraye Türküsünün Gerçek Hikayesi başlıklı makalemizde Feraye Türküsünün Sözleri ve Ferayidir Kızın Adı Ferayi Dinle hakkında bilgiler verilmektedir.


Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Facebook’ta Bize Destek Olun